Zanim przeczytasz
Kwas szczawiowy rozjaśnia drewno, gdy ciemny kolor pochodzi od żelaza (sinoczarne plamy na dębie, zacieki rdzy) albo od zwietrzenia, czyli szarości starych desek. Działa wyłącznie na gołe drewno i nie ruszy ani bejcy, ani naturalnego koloru. Po zabiegu drewno trzeba dokładnie spłukać i zneutralizować, bo resztki kwasu osłabiają przyczepność powłoki.
- Przygotowanie: rozpuść kryształy w ciepłej wodzie do nasycenia
- Liczby: około 90-100 g na litr w 20°C
- Stosowanie: nakładaj na całą płaszczyznę, potem spłucz i zneutralizuj
- Uwaga: rękawice, okulary, maska przy szlifowaniu
Co kwas szczawiowy usuwa z drewna, a czego nie?
Usuwa przebarwienia od żelaza i szarość zwietrzałego drewna, a nie ruszy bejcy, barwników ani białych zacieków w powłoce. Kupuje się go jako białe kryształy kwasu dwuwodnego, a pozostałe właściwości kwasu szczawiowego opisuje osobny artykuł.
Najpierw ustal, czy plama siedzi pod lakierem, czy w drewnie. Roztwór działa tylko na gołe drewno, bo przez lakier, olej czy wosk nie dotrze do włókien. Biały zaciek po szklance leży w powłoce, więc zdzieranie jej dla kwasu to praca na marne.
| Przebarwienie | Skąd się bierze | Czy kwas pomaga |
|---|---|---|
| Sinoczarne plamy na dębie | żelazo i garbniki w drewnie | tak |
| Zacieki rdzy | rdzewiejące żelazo | tak |
| Szarość starych desek | zwietrzenie drewna | tak |
| Ciemny zaciek po wodzie na dębie | garbnik żelazowy | zwykle tak |
| Biały zaciek po szklance | powłoka, nie drewno | nie |
| Bejca i barwnik | pigment w drewnie | nie |
| Naturalny kolor drewna | cecha gatunku drewna | słabo |
Dlaczego dąb czernieje od żelaza?
Bo dąb ma dużo garbników, a te reagują z jonami żelaza i tworzą sinoczarny związek. To ta sama reakcja, na której opierał się dawny atrament żelazowo-galasowy. Podobnie czernieją kasztan jadalny i orzech.
Kwas szczawiowy wiąże żelazo w rozpuszczalny kompleks szczawianowy, więc plama blednie albo znika. Zanim wybielisz plamę, usuń jej przyczynę. W warsztacie żelazo wnoszą:
- gwoździe, wkręty i okucia,
- opiłki i resztki wełny stalowej,
- mokre narzędzia odłożone na drewnie,
- rdzawa woda.
Resztki wełny stalowej pod lakierem wodnym zostawiają na dębie czarne kropki.
Jak rozcieńczyć kwas szczawiowy do drewna?
Proporcję wyznacza rozpuszczalność: w 20°C litr wody przyjmuje około 90-100 g kryształów (dane z Wikipedii), a w cieplejszej wodzie więcej. Dlatego nie liczy się tu łyżek na litr. Rozpuszczasz kryształy, aż przestaną znikać, i taki roztwór nasycony jest górną granicą. Gdy ostygnie, nadmiar wykrystalizuje na dnie.
- Nalej ciepłej wody do naczynia z plastiku lub szkła, nigdy do metalowego.
- Wsypuj kryształy porcjami i mieszaj po każdej.
- Skończ, gdy na dnie zostają kryształy, które nie chcą się rozpuścić.
- Nie przelewaj roztworu do naczyń kuchennych, nawet po umyciu.
Wolę nałożyć roztwór drugi raz niż dosypywać kryształów. Przy gotowym odszarzaczu dawkuj według etykiety.
Jak stosować kwas szczawiowy na drewnie?
Nakładaj go na gołe drewno, na całą płaszczyznę, a potem spłucz i zneutralizuj. Czyści drewno tylko w jednym sensie: wiąże żelazo, więc brudu ani tłuszczu nie zdejmie.
- Zdejmij powłokę do gołego drewna.
- Wypróbuj roztwór na niewidocznym kawałku.
- Nałóż go pędzlem lub gąbką na całą powierzchnię, nie punktowo, żeby wokół plamy nie została jaśniejsza obwódka.
- Zostaw drewno do wyschnięcia i w razie potrzeby powtórz nakładanie.
- Spłucz czystą wodą kilka razy.
- Zneutralizuj słabym roztworem sody oczyszczonej lub boraksu i znów spłucz, bo resztki kwasu osłabiają przyczepność i wygląd powłoki.
- Po pełnym wyschnięciu lekko przeszlifuj drobnym papierem, w masce: woda podniosła włókna, a zaschnięte kryształy pylą i drażnią drogi oddechowe oraz oczy.
Lakierowanie albo olejowanie zaczyna się dopiero po pełnym wyschnięciu drewna.
Czy kwas szczawiowy nada się na szary taras?
Tak, rozjaśnia poszarzałe deski tarasu i meble ogrodowe po umyciu. Dlatego wchodzi w skład części odszarzaczy do drewna. Na zewnątrz spłukuj drewno dużą ilością wody i osłoń rośliny oraz trawnik przed spływem roztworu.
Czym rozjaśnić drewno, gdy kwas szczawiowy nie wystarcza?
Wybór zależy od tego, co zabarwiło drewno, bo każdy z trzech wybielaczy działa na inny rodzaj przebarwienia.
| Środek | Na co działa | Uwaga |
|---|---|---|
| Kwas szczawiowy | plamy od żelaza, rdza, szarość | nie odbarwia bejc ani barwników |
| Podchloryn sodu (wybielacz chlorowy) | barwniki i bejce | |
| Wybielacz dwuskładnikowy (wodorotlenek sodu i nadtlenek wodoru) | naturalny kolor drewna | rozjaśnia to, czego kwas prawie nie rusza |
Drugi składnik wybielacza dwuskładnikowego to nadtlenek wodoru, a jego stężenia i środki ostrożności wyjaśnia strona o wodzie utlenionej. Kwasu szczawiowego nie łącz z wybielaczem chlorowym, bo z podchlorynem sodu uwalnia chlor. Po jednym środku spłucz drewno, zanim nałożysz kolejny.
Czy kwas szczawiowy do drewna jest szkodliwy?
Tak, szkodzi po połknięciu i na skórze, a do oczu może wyrządzić trwałą szkodę. Karta charakterystyki podaje zwroty H302 (szkodliwy po połknięciu), H312 (szkodliwy w kontakcie ze skórą) i H318 (poważne uszkodzenie oczu) oraz piktogramy GHS05 i GHS07. Po połknięciu kwas wiąże wapń w organizmie i tworzy nierozpuszczalny szczawian wapnia. Z rękawicami i okularami ryzyko przy pracy jest małe.
- Zakładaj rękawice nitrylowe i okulary ochronne.
- Przy szlifowaniu noś maskę przeciwpyłową.
- Trzymaj kryształy i roztwór poza zasięgiem dzieci i zwierząt.
Gdy roztwór lub pył trafi do oka, płucz je wodą co najmniej 15 minut i zadzwoń pod 112 albo do ośrodka toksykologicznego. Kolejność działań pokazuje artykuł o płukaniu oka po kontakcie z chemikaliami. Po połknięciu skontaktuj się z lekarzem.
Dodaj komentarz