Jak odetkać mocno zatkany zlew i odpływ

Gdzie siedzi zator i od czego zacząć?

Miejsce zatoru w zatkanym odpływie poznaje się po tym, które odpływy stoją. Gdy jeden zlew spływa wolno, a reszta instalacji działa, zator siedzi w syfonie albo na odcinku tuż pod zlewem. Gdy woda bulgocze lub cofa się w innym odpływie albo stoi w kilku naraz, problem leży w rurze zbiorczej lub w pionie kanalizacyjnym. Woda cofa się w zlewie, gdy nie ma dokąd odpłynąć.

W kuchni czop robi tłuszcz: zastyga po kontakcie z zimną wodą, oblepia ścianki rury, a fusy i resztki jedzenia przyklejają się do niego. W łazience zatory tworzą włosy sklejone mydłem. Syfon trzyma wodę, która chroni przed zapachem z kanalizacji, i właśnie tam zator pojawia się najczęściej.

Co zrobić najpierw, gdy w zlewie stoi woda?

Chemię odłóż, dopóki w zlewie stoi woda. Preparat wlany do pełnego zlewu rozcieńcza się i nie dociera do zatoru, a przy silnych środkach rozpryskująca się woda zagraża skórze (ecoben.pl). Dotyczy to zwłaszcza udrażniaczy z wodorotlenkiem sodu (NaOH), czyli popularnego kreta.

Oceniam metodę po tym, ile pracy zostaje po zabiegu. Wiadro i kubek to pięć minut, a ługu rozlanego w komorze nie da się już wybrać bez okularów.

1. Wybierz wodę kubkiem do wiadra.
2. Wyjmij sitko i resztki z odpływu ręką w rękawicy.
3. Przygotuj szmatę do zatkania przelewu.

Jak użyć przepychacza, żeby zadziałał?

Przepychacz działa przez naprzemienne nadciśnienie i podciśnienie w rurze, więc o skuteczności decyduje szczelność. Zależy ona od dwóch miejsc: otworu przelewowego i drugiego odpływu. W zlewie dwukomorowym woda wybija przez drugą komorę, jeśli jej odpływ nie jest zatkany.

1. Zatkaj otwór przelewowy mokrą szmatką albo gąbką, inaczej ciśnienie ucieknie przez przelew.
2. W zlewie dwukomorowym zatkaj drugi odpływ korkiem albo dociśnij go drugą ręką.
3. Nalej tyle wody, żeby przykryła gumowy kielich. Przy pustym zlewie dolej kilka litrów.
4. Pompuj kilkanaście energicznych ruchów bez odrywania kielicha, na końcu oderwij go gwałtownie.
5. Powtórz serię 2-3 razy.

Szczelność daje tylko gumowy kielich. Plastikowa butelka jej nie zapewni, więc bez przepychaczki lepiej od razu przejść do syfonu.

Jak rozkręcić i wyczyścić syfon?

Rozkręcenie syfonu to najpewniejsza metoda przy zatorze tuż pod zlewem, a syfon z tworzywa nie wymaga żadnych narzędzi.

1. Postaw wiadro i podłóż ręcznik pod syfonem, bo wyleje się cała woda z osadem.
2. Poluzuj nakrętki radełkowane ręką. Zapieczone kamieniem owiń szmatką nasączoną octem i odczekaj kilka minut.
3. Wyjmij kolano lub butelkę syfonu i wybierz zator.
4. Wyszoruj wnętrze szczotką do butelek. Tłusty osad zmyj w misce, nie w odpływie: pomoże gorący roztwór sody kalcynowanej, słabsza zasada niż wodorotlenek sodu. Na chromowanym albo mosiężnym syfonie najpierw sprawdź roztwór na niewidocznym fragmencie.
5. Sprawdź uszczelki i wymień sparciałe, bo przeciekają do szafki.
6. Skręć syfon i owiń połączenia suchym ręcznikiem papierowym. Jeśli zawilgotnieje, dokręć nakrętkę albo popraw uszczelkę.

Kiedy sięgnąć po spiralę kanalizacyjną?

Wtedy, gdy syfon jest czysty, a woda dalej stoi, bo zator siedzi w poziomej rurze za nim. Spirala kanalizacyjna (zwana żmijką) chwyta go tam, dokąd nie sięga przepychacz. Wprowadza się ją przez rurę ścienną po zdjęciu syfonu, a nie przez sitko.

• Wsuń spiralę w rurę ścienną.
• Gdy poczujesz opór, kręć korbą, żeby chwyciła zator.
• Wyciągnij spiralę razem z zatorem i opłucz ją.

Jak działają chemiczne udrażniacze?

Udrażniacz z NaOH zmydla tłuszcz i rozkłada włosy, ale działa tylko w kontakcie z zatorem, czyli w odpływie bez stojącej wody.

Zmydlanie to reakcja wodorotlenku sodu z tłuszczem, z której powstaje rozpuszczalne w wodzie mydło. Samo rozpuszczanie NaOH w wodzie to reakcja egzotermiczna, więc ciecz w rurze się nagrzewa. W jednym popularnym produkcie stężenie przekracza 30% (lazienkaplus.pl). Granulat, żel i płyn traktuj więc jak środek żrący, a nie jak płyn do mycia. Patrzę na skład i piktogram, nie na hasło o „mocy” na butelce.

Podchloryn sodu z żeli chlorowych w kontakcie z kwasem, na przykład z kwaśnym odkamieniaczem albo octem, wydziela chlor. Producenci kreta deklarują zgodność z rurami z tworzywa pod warunkiem stosowania według etykiety, a lista dopuszczonych materiałów jest właśnie tam.

Jak bezpiecznie wlać udrażniacz z wodorotlenkiem sodu?

Na butelce znajdziesz piktogram substancji żrącej GHS05 i zwrot H314: „powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu”. Pełny opis zagrożeń jest w karcie charakterystyki.

• Załóż okulary ochronne i rękawice nitrylowe.
• Wietrz pomieszczenie i nie pochylaj się nad odpływem.
• Trzymaj się dawki i czasu z etykiety (etykieta płynu z NaOH podaje dawki rzędu 50-200 ml i co najmniej 30 minut), potem przepłucz wodą.
• Nie używaj przepychacza po wlaniu, bo gwałtowne ruchy wyrzucają ciecz na skórę i do oczu (laveo.pl).
• Nie łącz z innym preparatem, zwłaszcza chlorowego z kwaśnym.

Co zrobić, gdy udrażniacz nie zadziałał i stoi w zlewie?

Nie dolewaj drugiego środka i nie sięgaj po przepychacz. Odczekaj czas z etykiety, a potem rozkręć syfon w ochronie albo wezwij fachowca z informacją, czego użyto. Dotyczy to też sytuacji, gdy kret nie pomaga: ciecz w komorze to roztwór ługu i trzeba ją traktować jak żrącą.

Rozprysk jest realnym ryzykiem przy rozkręcaniu syfonu. Pierwszą pomoc przy oparzeniu chemicznym oka opisuje osobna strona, a w karcie charakterystyki preparatu szukaj sekcji 4.

Nie rób:

• Nie pompuj przepychaczem, bo wyrzuci ług na skórę i do oczu.
• Nie wlewaj wrzątku na granulat, bo rozpuszczanie wodorotlenku sodu samo wydziela ciepło i ciecz może pryskać.

Zrób:

• Rozkręć syfon nad wiadrem, w okularach i rękawicach.
• Wzywając fachowca, podaj nazwę użytego preparatu i miej pod ręką butelkę z etykietą.

Czy soda z octem odetka mocno zatkany zlew?

Nie. Soda oczyszczona reaguje z octem, a co powstaje z sody i octu (octan sodu, woda i CO₂), nie ma właściwości udrażniających. Piana daje trochę ruchu, ale tłustego czopa nie rozpuszcza. Rurom to nie szkodzi, a kolejność wsypywania nie zmienia wyniku. Sól z wrzątkiem działa jak sama gorąca woda.

Czy wrzątek zaszkodzi plastikowym rurom?

To zależy od materiału instalacji. Przy rurach z tworzywa (PVC, PP) i nieznanej instalacji bezpieczniej użyć gorącej wody z kranu niż wrzątku prosto z czajnika. Gorąca woda pomaga tylko na świeży tłuszcz, nie na czop.

Kiedy wezwać hydraulika?

• Woda stoi w kilku odpływach naraz albo cofa się w drugim.
• Spirala nie dochodzi do zatoru albo zator wraca po kilku dniach.
• Instalacja jest stara i żeliwna albo po rozkręceniu połączenia są nieszczelne.

Co robić, żeby zator nie wrócił?

• Wylewaj tłuszcz po smażeniu do słoika, nie do zlewu.
• Wycieraj patelnię ręcznikiem papierowym przed myciem.
• Załóż sitko w odpływie. Biopreparaty enzymatyczne mogą je wspierać, ale tylko jako profilaktyka.