Zanim przeczytasz
Chlorek magnezu to nieorganiczna sól o wzorze MgCl2, w handlu zwykle sprzedawana jako sześciowodne płatki. Silnie chłonie wodę z powietrza. O zastosowaniu decyduje gatunek: do kąpieli i spożycia nadaje się wyłącznie spożywczy (E511) lub farmaceutyczny, a techniczny służy do odladzania i w przemyśle.
- Liczby: sześciowodny zawiera ok. 12% magnezu.
- Dlaczego: techniczny ma dodatki przeciwzbrylające i antykorozyjne.
- Jak: trzymaj w szczelnym pojemniku, w suchym miejscu.
- Uwaga: suplementację omów z lekarzem.
Jaki wzór ma chlorek magnezu i jak się go nazywa?
MgCl2: na jeden kation magnezu (Mg²⁺) przypadają dwa aniony chlorkowe (Cl⁻). To sól magnezu i kwasu chlorowodorowego, czyli solnego. Ta sama substancja trafia na drogi i do apteki, a różni ją gatunek czystości, nie wzór.
Na etykietach występuje pod kilkoma nazwami:
- Magnesii chloridum, czyli nazwa farmaceutyczna;
- magnesium chloride, czyli nazwa angielska;
- E511, czyli numer dodatku do żywności;
- numery CAS: 7786-30-3 dla formy bezwodnej i 7791-18-6 dla heksahydratu.
To nie jest chlorek amonu (salmiak), a „magnez” z półki z suplementami nie zawsze jest chlorkiem. Na etykiecie liczy się nazwa chemiczna, nie hasło z przodu opakowania.
Bezwodny czy sześciowodny: czym różnią się odmiany?
Różnią się ilością wody krystalizacyjnej, a przez to zawartością magnezu: forma bezwodna ma go 25,5%, sześciowodna ok. 12%. Sześciowodną nazywa się też heksahydratem, a bezwodna jest surowcem przemysłowym.
| Forma | Wzór | Masa molowa | Gęstość | Temperatura topnienia | Zawartość Mg |
|---|---|---|---|---|---|
| Bezwodna | MgCl2 | 95,21 g/mol | 2,325 g/cm3 | 715°C | ok. 25,5% |
| Sześciowodna | MgCl2·6H2O | 203,3 g/mol | 1,569 g/cm3 | 118°C | ok. 12% |
W kilogramie płatków większość masy to woda wbudowana w kryształ, tak jak w mokrej gąbce, tylko że tu nie da się jej wycisnąć. Z przeliczenia wynika, że 1 g sześciowodnego chlorku to ok. 120 mg magnezu, a 1 kg formy bezwodnej odpowiada ok. 2,14 kg sześciowodnej. Przy porównywaniu etykiet zaczynam więc od pytania, którą formę mam w ręku.
Techniczny, spożywczy czy farmaceutyczny?
O tym, czy wolno go jeść lub stosować na skórę, decyduje gatunek, nie forma.
- Techniczny: niejadalny, zawiera środki przeciwzbrylające i antykorozyjne, jest przeznaczony do przemysłu i drogownictwa.
- Spożywczy: oznaczany jako E511, dopuszczony jako dodatek do żywności.
- Farmaceutyczny: sześciowodny, nadaje się do spożycia i kontaktu ze skórą.
Płatki, granulat i oliwa magnezowa
Płatki to typowa postać, w jakiej krystalizuje sześciowodny chlorek: bezwonne, białe lub przezroczyste kryształki. Granulat jest wersją drogową. „Oliwa magnezowa” nie ma z oliwą nic wspólnego, bo to stężony roztwór chlorku magnezu w wodzie, a nie olej.
Jakie właściwości ma chlorek magnezu?
Przede wszystkim silnie chłonie wodę z powietrza i bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Stąd zbrylone płatki w otwartym słoju: to skutek tej cechy, nie wada partii.
- Higroskopijność: według opisu producenta rozpływa się już przy wilgotności względnej powyżej 30%.
- Rozpuszczalność: 560 g/dm3, najwięcej spośród nieorganicznych soli magnezu (siarczanu, węglanu, szczawianu i tlenku), więc roztwór można przygotować bez zgadywania, ile się rozpuści.
- Reakcja egzotermiczna: pochłanianiu wody towarzyszy wydzielanie ciepła.
- Niepalność i brak zapachu: kryształy są niepalne i bezwonne.
Skąd pochodzi chlorek magnezu?
Z minerałów, przede wszystkim biszofitu i karnalitu, z wody morskiej oraz z reakcji kwasu solnego z węglanem, wodorotlenkiem lub tlenkiem magnezu. Biszofit wydobywa się przez ługowanie dawnych złóż morskich, m.in. cechsztyńskich w północno-zachodniej Europie. Występuje też w Morzu Martwym.
Do czego służy chlorek magnezu?
Zastosowanie zależy od gatunku: techniczny służy do odladzania i w przemyśle, a spożywczy lub farmaceutyczny do kąpieli i preparatów.
Odladzanie chodników
Przy chłonięciu wilgoci wydziela ciepło i działa w niższych temperaturach niż sól kamienna: do ok. -25°C, wobec ok. -7°C dla chlorku sodu, który zastępuje. Chlorek magnezu drogowy to gatunek techniczny, czyli ze środkami antykorozyjnymi. Dawki na metr kwadratowy i zachowanie na różnych nawierzchniach opisuje wpis chlorek magnezu na lód.
Kąpiele i suplementy
W kąpielach i preparatach doustnych używa się heksahydratu; w preparatach leczniczych występuje zwykle właśnie w tej formie. Chlorek magnezu sześciowodny można pić, ale tylko w gatunku spożywczym lub farmaceutycznym, technicznego nie. W aptece jest składnikiem preparatów uzupełniających magnez.
Proporcje do kąpieli podaje producent na opakowaniu, a przy wrażliwej skórze roztwór może szczypać. Suplementację, zwłaszcza przy chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach, warto omówić z lekarzem.
Dodatek do żywności E511
Jako E511 pełni funkcję regulatora kwasowości. W kuchni znany jest też pod nazwą nigari, jako środek do ścinania tofu.
Przemysł i budownictwo
Poza domem chlorek magnezu służy jako surowiec i dodatek:
- produkcja magnezu metalicznego przez elektrolizę (z formy bezwodnej);
- cement Sorela, czyli twarde spoiwo z tlenkiem magnezu, używane do tynków i okładzin;
- uzdatnianie wody i oczyszczanie ścieków;
- tworzywa sztuczne i synteza laboratoryjna.
Czy chlorek magnezu jest niebezpieczny?
Nie w rozumieniu przepisów o transporcie: nie ma numeru UN ani klasy ADR (umowa o międzynarodowym przewozie drogowym towarów niebezpiecznych). Brak klasyfikacji transportowej nie zwalnia jednak z zasad przechowywania, a gatunek techniczny zawiera dodatki (przeciwzbrylające i antykorozyjne).
W karcie charakterystyki konkretnego produktu sprawdź trzy sekcje:
- sekcja 2: klasyfikacja i piktogramy, jeśli są;
- sekcja 3: skład, czyli dodatki w gatunku technicznym;
- sekcja 7: przechowywanie.
Jakie są minusy chlorku magnezu?
Główne wady to chłonięcie wilgoci, wyższa cena niż soli kamiennej i dodatki w gatunku technicznym, które wykluczają go z kuchni.
- Zbryla się i rozpływa w wilgotnym powietrzu, więc wymaga szczelnego opakowania.
- Jest nieco droższy od soli kamiennej.
- Gatunek techniczny nie nadaje się do spożycia ani kąpieli.
- Poniżej -20°C potrzebuje nawet kilkunastu godzin, by zacząć działać.
- W kąpieli może szczypać wrażliwą skórę.
Kupuję gatunek pod zadanie, a nie najtańszy worek.
Chlorek magnezu, sól Epsom czy cytrynian?
To różne sole tego samego pierwiastka: siarczan magnezu (sól Epsom) działa silniej przeczyszczająco niż chlorek, a cytrynian jest solą organiczną.
| Sól | Wzór lub typ | Rozpuszczalność lub uwagi | Typowe użycie |
|---|---|---|---|
| Chlorek magnezu | MgCl2·6H2O, sól nieorganiczna | najlepiej rozpuszczalny spośród nieorganicznych soli magnezu (560 g/dm3) | odladzanie, kąpiele, preparaty uzupełniające magnez |
| Siarczan magnezu (sól Epsom) | MgSO4·7H2O, sól nieorganiczna | rozpuszcza się gorzej niż chlorek | silniej przeczyszczający niż chlorek |
| Cytrynian magnezu | sól organiczna | obok mleczanu i asparaginianu często wybierana do uzupełniania magnezu | preparaty uzupełniające magnez |
Wybór zależy od celu, a przy suplementacji od zaleceń lekarza.
Jak przechowywać chlorek magnezu?
Trzymaj go w szczelnie zamkniętym pojemniku, w suchym miejscu, poza zasięgiem dzieci. Ogólne zasady przechowywania opisuje wpis przechowywanie chemikaliów w domu.
- Przesyp sól z otwartego worka do szczelnego słoja lub wiaderka z uszczelką.
- Trzymaj ją z dala od łazienki i pralni.
- Zbryloną sól rozdrobnij albo rozpuść w wodzie: zbrylanie wynika z higroskopijności, a właściwości się nie zmieniają.
Leave a Reply