Czy gliceryna jest szkodliwa? Skóra, jedzenie i e-papierosy

Marta Rogulska Avatar

4 min czytania

Szklana butelka z gęstą, bezbarwną cieczą na kuchennym stole, widok z bliska

Zanim przeczytasz

Nie, czysta gliceryna nie jest substancją niebezpieczną wg CLP i jest dopuszczona do żywności jako E422. Szkodzić może dopiero dawka i droga kontaktu: doustnie od około 1 g na kg masy ciała zjedzone naraz, na skórze bardzo wysokie stężenie. Wdychanie z liquidu to osobna kwestia, bo ocena dla jedzenia jej nie obejmuje.

  • Liczby: objawy od około 1 g na kg masy ciała.
  • Jak: na skórę rozcieńczaj do stężenia kosmetycznego.
  • Uwaga: status E422 nie dotyczy wdychania z liquidu.
  • Wybór: do kuchni i kosmetyków kupuj klasę farmaceutyczną lub spożywczą.

Kiedy gliceryna zaczyna szkodzić?

Gliceryna szkodzi dopiero powyżej progu, a każda droga kontaktu ma własny próg.

Droga kontaktu Kiedy bezpieczna Kiedy ryzyko Czego unikać
Skóra Stężenie kosmetyczne Wysokie stężenie, suche powietrze Nakładania czystej gliceryny
Jedzenie Dodatek E422 w produktach Duża dawka naraz Picia czystej gliceryny
Wdychanie Nie dotyczy: ocena E422 nie obejmuje wdychania Brak oceny dla podgrzanego aerozolu z liquidu Traktowania statusu E422 jako zgody na wdychanie
Oczy Nie dotyczy Zachlapanie (płukać wodą) Zachlapania oka

Czy gliceryna szkodzi skórze?

Nie, w stężeniu kosmetycznym nie szkodzi: CIR uznał glicerynę za bezpieczną w kosmetykach. Stosuje się ją w nich w stężeniu 3–25%, a granica między działaniem nawilżającym i osuszającym leży w okolicy 20–25%.

Ryzyko pojawia się w trzech sytuacjach:

  • stężenie powyżej około 20–25%,
  • suche powietrze, na przykład w ogrzewanym pomieszczeniu: gliceryna jest higroskopijna, czyli wiąże wodę, więc przy niskiej wilgotności może odciągać ją z głębszych warstw skóry,
  • cera tłusta lub trądzikowa, przy której gliceryna jest niezalecana, także ze względu na ryzyko zapychania porów.

Czystą glicerynę rozcieńczam wodą albo hydrolatem, bo jej stężenie jest znacznie wyższe niż w kosmetykach.

Dłonie, na które nakładany jest krem nawilżający, zbliżenie

Czy glicerynę można jeść?

Tak, gliceryna jest jadalna: jako E422 to dopuszczony dodatek do żywności. EFSA oceniła go w 2017 roku jako bezpieczny, a FDA nadała glicerynie status GRAS. Glicerol występuje też naturalnie w winie, chlebie i piwie.

Kłopot zaczyna się od ilości. Nudności, ból głowy, pragnienie i wzrost glukozy we krwi pojawiają się od dawki około 1 g na kg masy ciała. Przy 70 kg to około 70 g naraz. W dużej ilości gliceryna działa też przeczyszczająco. Picie czystej gliceryny to nie suplement.

Czy gliceryna w e-papierosach jest szkodliwa?

Dla wdychanej gliceryny z liquidu nie ma tu oceny bezpieczeństwa. Dopuszczenie E422 dotyczy przewodu pokarmowego, a nie płuc, więc etykiety „bezpieczna w jedzeniu” nie przenosi się na podgrzany aerozol.

W e-papierosach gliceryna (VG) nadaje aerozolowi gęstość. Nie jest to glikol propylenowy (PG), choć część źródeł je myli: to dwie różne substancje.

Co mówi karta charakterystyki gliceryny?

Karta charakterystyki gliceryny (CAS 56-81-5) nie zawiera klasyfikacji niebezpiecznej wg CLP (WE 1272/2008), co potwierdza profil ECHA.

  • Klasyfikacja CLP: brak klasyfikacji niebezpiecznej.
  • Piktogramy: brak, bo nie ma klasyfikacji.
  • Transport UN, ADR: brak numeru UN i klasy ADR.
  • Pierwsza pomoc: postępowanie po kontakcie z okiem i po połknięciu.

Jak czytać takie karty, opisuje tekst jak czytać kartę charakterystyki.

Czy gliceryna roślinna jest bezpieczniejsza niż syntetyczna?

Nie, o bezpieczeństwie decyduje klasa czystości, nie pochodzenie. Roślinna i syntetyczna mają ten sam wzór C₃H₈O₃, a syntetyczną otrzymuje się z propylenu. Roślinna nie jest więc zdrowsza, a syntetyczna nie jest „gorszą chemią”: każda gliceryna to związek chemiczny, glicerol (propano-1,2,3-triol).

Klasa Czystość Do czego
Techniczna Niska Nie do skóry ani do jedzenia
Farmaceutyczna (Ph. Eur.) Co najmniej 99% Leki, kosmetyki, kuchnia
Spożywcza Zgodna z wymaganiami dla E422 Jedzenie

Producent nie musi podawać pochodzenia gliceryny. Jeśli zależy ci na roślinnej, szukaj oznaczenia „glycerin veggie” lub „vegetal”. Sam związek opisuje tekst podstawowe informacje o glicerynie.

Czy gliceryna jest szkodliwa dla dzieci i zwierząt?

Tak, u dzieci ryzyko zaczyna się przy mniejszej ilości, bo próg liczy się na kilogram masy ciała. U dziecka, które połknie porcję nieszkodliwą dla dorosłego, mogą więc pojawić się objawy. Ostrzeżenia dotyczą także napojów typu slush z glicerolem dla małych dzieci.

Po połknięciu przez zwierzę większej ilości gliceryny skontaktuj się z weterynarzem. Butelkę trzymaj poza zasięgiem dzieci i zwierząt, tak jak inne środki, o czym piszemy w tekście przechowywanie chemikaliów w domu.

Co zrobić po połknięciu lub zachlapaniu oka gliceryną?

  1. Płucz oko wodą (zasady opisuje tekst o płukaniu oka po zachlapaniu).
  2. Po połknięciu dużej ilości nie wywołuj wymiotów, tylko skontaktuj się z lekarzem lub ośrodkiem toksykologicznym.
  3. Zabierz opakowanie albo kartę charakterystyki, żeby podać skład i czystość.
Marta Rogulska Avatar

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *