Zanim przeczytasz
Rękawice nitrylowe to rękawice z kauczuku syntetycznego (NBR), bez białek lateksu. Dobrze chronią przed olejami, tłuszczami, rozcieńczonymi kwasami i zasadami oraz alkoholem izopropylowym. Aceton, rozpuszczalniki chlorowane i część aromatów przenikają przez cienki nitryl szybko. Przy każdej konkretnej substancji rozstrzyga sekcja 8 karty charakterystyki i tabela odporności od producenta rękawic.
- Jak: sprawdź sekcję 8 karty charakterystyki substancji.
- Liczby: typ A to co najmniej 30 minut dla 6 substancji.
- Uwaga: zmiękła albo napęczniała rękawica idzie od razu do kosza.
- Dlaczego: kolor rękawicy nie mówi nic o ochronie.
Z czego są rękawice nitrylowe?
Z kauczuku akrylonitrylowo-butadienowego (NBR). To elastomer, a nie tworzywo termoplastyczne jak winyl (PVC). Nitryl nie zawiera białek lateksu naturalnego, więc można go stosować przy alergii na lateks.
Przed czym rękawice nitrylowe chronią?
Dobrze znoszą substancje tłuste i łagodniejszą chemię domową. Do prac, w których głównym problemem jest zachlapanie, to wystarczający wybór.
- oleje, smary i tłuszcze, w tym parafiny
- rozcieńczone kwasy i zasady
- alkohol izopropylowy (IPA) przy krótkim kontakcie
- domowe wybielacze
- uszkodzenia mechaniczne: nitryl jest odporny na przebicie, przekłucie, przecięcie i ścieranie
Ostatni punkt to cecha materiału, a nie klasa według EN 388. Konkretny model może mieć inne parametry, więc oznaczenie na opakowaniu ma pierwszeństwo przed ogólną opinią o nitrylu.
Przed czym nitryl nie chroni?
Przez cienki nitryl przenikają albo niszczą go substancje z czterech grup (według tabel odporności producentów):
- aceton i inne ketony
- dichlorometan
- toluen i ksylen
- stężone kwasy utleniające, na przykład azotowy
Trzeba odróżnić trzy zjawiska. Przenikanie (permeacja) to przechodzenie cząsteczek przez nienaruszony materiał: rękawica wygląda dobrze, a substancja jest już na skórze. Degradacja to zmiana samej rękawicy, która mięknie, puchnie albo zmienia kolor. Penetracja to przedostanie się substancji przez dziurki i szwy.
Gdy rękawica zmiękła, napęczniała lub zmieniła kolor, zdejmuję ją i wyrzucam od razu, bo to znak, że materiał przestał trzymać.
Jak czytać oznaczenia na opakowaniu?
Norma EN ISO 374-1 klasyfikuje rękawice chemoodporne według czasu przebicia dla substancji testowych oznaczonych literami. Na opakowaniu zobaczysz piktogram kolby z kodem złożonym z tych liter. Piktogramy ostrzegawcze na etykiecie samej substancji to coś innego, opisuje je osobny tekst.
| Litera | Substancja testowa | Gdzie to spotkasz w domu |
|---|---|---|
| A | metanol | rzadko w domu |
| B | aceton | zmywacze i rozpuszczalniki |
| D | dichlorometan | zmywacze do farb |
| F | toluen | rozcieńczalniki do farb |
| J | n-heptan | rzadko w domu |
| K | wodorotlenek sodu 40% | żrące udrażniacze do rur |
| L | kwas siarkowy 96% | rzadko w domu |
| M | kwas azotowy 65% | rzadko w domu |
| N | kwas octowy 99% | znacznie mocniejszy niż ocet spożywczy |
| O | amoniak 25% | stężony, mocniejszy niż w płynach do szyb |
| P | nadtlenek wodoru 30% | znacznie mocniejszy niż woda utleniona z apteki |
| T | formaldehyd 37% | rzadko w domu |
Norma wyróżnia 18 liter, od A do T; tabela podaje 12 z nich. Liczba liter pod piktogramem decyduje o typie rękawicy:
- typ A: co najmniej 30 minut dla co najmniej 6 substancji testowych
- typ B: co najmniej 30 minut dla 3 substancji
- typ C: co najmniej 10 minut dla 1 substancji
Sam czas przebicia norma dzieli na sześć poziomów: najniższy oznacza ponad 10 minut, najwyższy ponad 480 minut. Oznaczenie VIRUS odnosi się do normy EN ISO 374-5 i dotyczy mikroorganizmów, nie substancji chemicznych.
W sklepach spotkasz też inne napisy. „Kategoria III” (ŚOI) oznacza środek ochrony indywidualnej najwyższej kategorii, do której należą rękawice chemoodporne (rozporządzenie (UE) 2016/425). „Klasa I” to klasa wyrobu medycznego, a AQL, na przykład 1,5, opisuje szczelność jednorazowych rękawic diagnostycznych, nie ich odporność na rozpuszczalniki.
Jak dobrać rękawice do konkretnej substancji?
Zacznij od substancji, a nie od rękawic: sam najpierw czytam kartę, a dopiero potem opakowanie. Żadna rękawica nie daje pełnej ochrony, bo warunki pracy (temperatura, ścieranie, zużycie) mogą odbiegać od warunków testu, a używane rękawice chronią słabiej niż nowe.
- Otwórz sekcję 8 karty charakterystyki. Zgodnie z REACH (zał. II) wskazuje ona materiał rękawic, a dla chemoodpornych także grubość i czas przebicia.
- Porównaj to z tabelą odporności producenta rękawic.
- Dobierz rodzaj: cienkie jednorazowe do zachlapania, grube wielokrotnego użytku do zanurzania i dłuższej pracy.
- Po kontakcie z substancją wymień rękawice od razu. Nie traktuj używanych jak nowych.
Nitryl, lateks czy winyl?
| Cecha | Nitryl | Lateks |
|---|---|---|
| Materiał | kauczuk syntetyczny NBR | kauczuk naturalny |
| Białka lateksu | brak | obecne |
| Oleje i tłuszcze | odporny | niszczy się pod wpływem tłuszczów i olejów mineralnych |
| Elastyczność | mniejsza | większa |
Do chemii domowej z olejami i smarami najlepiej sprawdza się nitryl. Przy alergii na lateks jest bezpieczniejszym wyborem, a do dłoni przylega lepiej niż winyl (PVC).
Jak zakładać i zdejmować rękawice po pracy z chemią?
Zdejmuj rękawice tak, żeby skóra nie dotknęła ich zewnętrznej strony.
- Obejrzyj rękawice przed założeniem. Dziura albo pęknięcie dyskwalifikują je.
- Zakładaj na czyste, suche dłonie.
- Zdejmij pierwszą rękawicę, chwytając za zewnętrzną stronę przy nadgarstku i odwracając ją na lewą stronę.
- Drugą ściągaj, wsuwając palce pod mankiet od wewnątrz.
- Umyj ręce wodą z mydłem.
Zużyte rękawice wyrzucaj do odpadów zmieszanych. Nasączone rozpuszczalnikiem odparuj najpierw na zewnątrz, z dala od ognia.
Czy można być uczulonym na rękawice nitrylowe?
Tak. Rękawic nitrylowych nie należy automatycznie uznawać za całkowicie antyalergiczne, bo dodatki produkcyjne mogą uczulać kontaktowo.
Uczulenie na lateks objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem i pękaniem skóry, a w skrajnych przypadkach wstrząsem anafilaktycznym. Piekący rumień zaraz po kontakcie z substancją to przebicie rękawicy, nie alergia, i wymaga postępowania jak przy oparzeniu chemicznym skóry. Utrzymujące się objawy skórne skonsultuj z lekarzem, a przy podejrzeniu zatrucia skontaktuj się z ośrodkiem toksykologicznym.
Czy kolor rękawic ma znaczenie?
Nie, kolor nie określa poziomu ochrony. Pomaga co najwyżej rozdzielać stanowiska, na przykład niebieskie do kuchni i inne do warsztatu. O ochronie decyduje materiał i oznaczenia normy.
Czy rękawice nitrylowe nadają się do żywności?
Nie każdy model ma dopuszczenie do kontaktu z żywnością, więc szukaj symbolu kieliszka i widelca na opakowaniu. Rękawice użyte przy granulkach do udrażniania odpływu nie wracają potem do kuchni.
Leave a Reply